'Q & A' over de essentaksterfte

Voorpagina » Toerisme » 'Q & A' over de essentaksterfte

De laatste weken zijn veel vragen gesteld met betrekking tot de essentaksterfte van de laatste tijd. Denk maar aan de ‘spontaan’ omgevallen boom in de Oosterweg waar het hele verhaal mee begon. TV  Valkenburg heeft er als eerste over bericht.
John van Schyndel uit IJzeren is Duits opgeleid vrijwillig bosbeheerder. Hij heeft TV Valkenburg  een aantal vragen met antwoorden (Q & A) gestuurd over de essentaksterfte. “In mijn antwoorden komt het woord “wetenschappelijk / wetenschap” regelmatig voor en deze verwijzen naar officieel wetenschappelijk onderzoek dat u kunt lezen via de links die ik aan het eind van de vragenlijst heb toegevoegd”, aldus van Schyndel.
Vraag – Bestaat de essentakkensterfte?
Antwoord – Ja de essentaksterfte bestaat zeker(sinds 2002) en vormt een heel groot probleem in Noord Europa. In deelgebieden heeft men de kweek, verkoop en aanplant van alle essen soorten verboden.
Vraag – Wordt er wetenschappelijk onderzoek gedaan?
Antwoord – In Denemarken, Engeland, Duitsland en Oostenrijk wordt gezamenlijk onderzoek gedaan. Onderzoekers monitoren 365 24/7 essen bestanden trachten een oplossing te vinden voor deze ziekte waarbij men zelfs het zaadgoed tracht te beïnvloeden zodat de es niet meer vatbaar is voor de ziekte. Echter tot op heden zonder resultaat.
Vraag – Hoe ontstaat de infectie bij de es?
Antwoord – In het voorjaar van 2010 hebben wetenschappers vastgesteld dat de paddenstoel Hymenoscyphus pseudoalbidus de veroorzaker is van de essentaksterfte. In de zomer vormt deze op de bodem zijn vruchten op de essen twijgen en bladeren die in herfst gevallen zijn. Deze vruchten laten sporen los(Chalara fraxinea), die door de wind getransporteerd worden en zich hechten aan de nieuwe bladeren op de es en infecteren deze, groeien uit en tasten dan scheuten, twijgen, takken en de stam aan.
Vraag – Hoe kun je de essentaksterfte aan de boom waarnemen?
Antwoord – Het eerste signaal is de onregelmatige verkleuring van de bladeren in het voorjaar en later is bruine bast necrose op de scheuten zichtbaar(we noemen deze antennes)(Zie foto-2) die zeer duidelijk te zien zijn als de boom bladloos is. De bast necrose zorgt ervoor dat de waterverzorging van de tak onderbroken wordt zodat alle bladeren verwelken en de gehele tak afsterft. Op deze wijze wordt de gehele boom verzwakt en het gevolg kan zijn dat ook de stamvoet (Zie foto 3 – 4) wordt aangetast door secundaire schade organismen zoals stamvoet necrose, begroeid worden met de hallimasch (Armillaria ostoyae) en de boom kan aangetast worden door de essenbastkever (Dit kan men waarnemen in de zomermaanden als vele sluipwespen rond de boom aanwezig zijn die op zoek zijn naar de larven van de essenbastkever).
 Totaal 1
 
 
 
 
Vraag – Wat te doen bij vaststellen essentaksterfte?
Antwoord – Tot op heden kunnen vragen met betrekking over de toekomst van de es en onderhoud van zieke essen niet beantwoord worden. Wetenschappers hebben tot op heden nog geen succes gehad ondanks 365 24/7 monitoren en onderzoek. Aangepaste zaden die
uitgroeien, blijken toch weer vatbaar te zijn voor de infectie. Men kan wel met zekerheid zeggen dat de zaden ziektevrij zijn. Echter wetenschappers laten weten:

  • Directe bestrijding van de ziekte is niet mogelijk.
  • Fraxinus Excelsior, Fraxinus Angustifolia, Westhof’s Glorie, Raywood, Pendula, Fraxinus Pennsylvanica en Fraxinus Americana “Autumn Purple” zijn bomen die zeer gevoelig zijn voor deze ziekte en bij deze essensoorten is de ziekte geconstateerd.
  • Het grote natuurlijke regeneratievermogen van de es moet verder gebruikt worden.
  • Gezien het zeer grote uitvalpercentage is het niet wenselijk om esse aan te planten.
  • Het opsnoeien van aangetaste zieke essen heeft geen zin.
  • Aangetaste zieke essen kunnen het best gekapt worden. Het moment van kappen bij 90%, 80%, 70%, 60% (gezond) of nog later bepaald de beheerder zelf echter hou daarbij wel rekening dat de boom steeds zwakker wordt, vatbaar is voor secundaire schade organismen en de maatschappelijke veiligheid in gevaar kan brengen.
  • Waar men besluit de zieke essen niet te kappen vooral langs wegen en openbare gebouwen heeft u de zorgplicht dat vallende takken geen schade kunnen veroorzaken dus zult u de inspecties moeten intensiveren.
  • Doe uw zieke essen indelen in prioriteit klasse I, II en III, Klasse I zijn de zieke bomen langs openbare wegen en gebouwen die een direct gevaar kunnen zijn voor de maatschappelijke veiligheid. Klasse II zijn de zieke bomen langs wandelpaden en veldwegen. Klasse III zijn de zieke bomen vrijstaand in het landschap die dusdanig aangetast zijn dat ze verwijderd moeten worden.
  • Zorg voor regelmatige verjonging van de natuurlijke omgeving.

Vraag – Overal wordt verteld dat de essen op de Daelhemmerweg niet ziek zouden zijn klopt dit?
Antwoord – Nee, de bomen waren wel degelijk ziek. Persoonlijk ben ik op verzoek van enkele inwoners ter plekke geweest. Allereerst ben ik vanaf het bovenliggende weiland de situatie gaan bekijken om te zien of er geen antennes(bast necrose aan de takken) zichtbaar zijn en heb gelijk moeten constateren dat er wel degelijk een probleem is. Op onderstaande foto is duidelijk te zien dat de essen van een private boseigenaar aangetast zijn.

Vervolgens heb ik rondom de gekapte bomen mijn inspectie voorgezet en daarbij let ik vooral op de jonge essen hoe deze eruit zien. Deze heb ik gevonden en moeten constateren dat deze aangetast zijn door de bastwoekerziekte (Pseudomanus syringae) of te wel bastkanker.
Natuurlijk heb ik de stammen van de gekapte bomen ook bekeken en daarbij een stam gedraaid om te zien waar de zwaardere takken hebben gezeten. Hier en op de dikkere zwaardere takken is duidelijk te zien dat de boom een slachtoffer was van de essentaksterfte. Aan de stam van een es kun je zien (verkleuring) dat hij aangetast is als hij 70% van zijn bladeren en takken al verloren heeft. Echter deze bomen hadden pas een verlies van 3 tot 7% en toch waren ze al aangetast tot aan de stam.
aangetaste stam
 
 
 
 
 
Ten slotte heb ik nog ter plekke enkele takken, twijgen en scheuten middels bijl en mes in de lengte richting doorgesneden en kon alleen maar constateren dat alle eigenschappen aangegeven door de wetenschap herkenbaar waren.
Vraag – Wat vindt u van de werkzaamheden die momenteel plaatsvinden nabij het voetbalveld van Walram?
Antwoord – Het opsnoeien van de bomen wat hier plaatsvindt is nutteloos, wordt door de wetenschappers afgeraden omdat de bomen het toch niet redden en alsnog gekapt dienen te worden. Financieel geef je nu misschien 3 jaar lang 2 x per jaar geld uit om de bomen op te snoeien en ten slotte nog geld voor de kap wat al gauw enkele 10.000 Euros zijn per boom. Wetende dat de boom het niet redt kun je hem beter gelijk kappen en het extra geld besteden aan nieuwe aanplant.
Waarom nutteloos zie foto’s ondanks opsnoeien aangetaste takken nog altijd aanwezig. En daarbij hebben wij al een geheel, enkele jaren geleden, teruggesnoeide (particuliere) zieke es binnen onze gemeente staande bij de rotonde aan de Daelhemmerweg. Helaas zoals de wetenschap ons beloofd heeft zijn de nieuwe twijgen al aangetast. (Zie Foto)
Vraag – Is alleen de Gemeente Valkenburg aan de Geul getroffen door deze boomziekte?
Antwoord – Nee, als ik een klein rondje maak in de omgeving is deze boomziekte ook duidelijk aanwezig in de Gemeente Margraten – Eijsden en Gulpen – Wittem.
Vraag – Gaat de Gemeente Valkenburg aan de Geul goed om met deze boomziekte?
Antwoord – Wij zijn een toeristische gemeente, 365 24/7 zijn gasten aanwezig waarbij we ons niet kunnen veroorloven dat ongelukken gebeuren, zelfs doden vallen door afvallende essen takken die wel een gewicht kunnen hebben tot 50 kg of omvallende sterk verzwakte essen. In deze zal B&W ook gezien de zorgplicht een veiligheidsplan moeten opstellen. Waarbij ik wil opmerken wetende dat de bomen toch het loodje leggen deze te kappen als ze nog 80 tot 90% gezond zijn dan dit tot later te doen uitstellen. 
Vraag – Wat kunnen we met de toegevoegde links naar de verschillende webpagina’s?

Antwoord – De laatste weken wordt er van alles gezegd, echter middels het lezen van de websites(helaas wel in Duits) kun je kennis opdoen over deze boomziekte samengesteld door wetenschappers die 365 24/7 deze ziekte monitoren en onderzoeken.
Op onderstaande websites krijgt u (nog) meer informatie.

Klik hier

Klik hier

John van Schyndel is Duits opgeleid vrijwilliger bosbeheerder waaronder VTA Boominspectie, Hij is tevens beheerder van o.a. private bossen Steenkolenmijn en Wilhelminatoren.


 

← Vorig bericht

Bekend Nederlanders fietsen voor de Kindervallei

Véél, heel veel water in korte tijd

Volgend bericht →