Gevelgedicht Jan Hanlo als eerbetoon

Voorpagina » Toerisme » Gevelgedicht Jan Hanlo als eerbetoon

Bijna 50 jaar na zijn dood van schrijver en dichter Jan Hanlo heeft Stichting Cultuurcafé D’n Dwingel, met financiële ondersteuning van de Stichting Rozenheuvelfonds en Stichting Tienschuur, op woensdag 11 juli een grote plaquette met daarop het gedicht ‘Mijn hart slaapt’ onthuld op de zijgevel van de Valkenburgse Bibliotheek. Technische uitvoeringsproblemen waren de oorzaak dat de realisatie van dit plan bijna twee jaar op zich liet wachten. Bestuurslid Nellie Kuijs droeg het gedicht voor de aanwezigen voor.
In zijn openingswoord lichtte voorzitter Hans van Helmond kort de beweegredenen toe om de, toch min of meer omstreden maar begenadigd schrijver en dichter Jan Hanlo met deze plaquette letterlijk in de schijnwerpers te zetten. “16 juni 2019 proberen we, op zijn vijftigste sterfdag, een bijzondere herdenking op touw te zetten. We kennen sinds 2016 al in Valkenburg-Houthem ook een Jan Hanlo Poëziepad,” memoreert Van Helmond nog maar eens de bijzonderheid van deze Valkenburgse dichter. Een initiatief van de stichting ‘Dichter in Beeld’. Vanaf de beeldentuinen van Château St. Gerlach via Hanlo’s kleine portierswoning naar het kerkhof te Broekhem waar de dichter begraven ligt.
Jan Hanlo, van 1912, streek in 1927 vanuit Deurne in Valkenburg neer.  In 1942 voerde een studie psychologie hem naar Amsterdam. Tijdens de oorlog was hij korte tijd leraar Engels. Tot 1958 woonde hij voornamelijk in de hoofdstad. Ziekte van zijn moeder deed hem echter besluiten definitief naar Valkenburg terug te keren. Na haar overlijden bleef hij tot zijn dood in het poortwachtershuisje van de Geerlingshof in Strabeek wonen. 
Alleen al op grond van sommige foto’s en de aard van zijn schrijverij, vaak tegen het kinderlijke en onbevangene aan, ben je niet geneigd veel negatiefs over de man te denken. Zijn alcoholisme, dat telkens opnieuw debet was aan onverkwikkelijke ruzies en scènes. 
Hanlo wordt tot de ‘Vijftigers’ gerekend, maar hij was binnen dat gezelschap een buitenbeentje. Zoals hij eigenlijk op ieder gebied hetgeen meermaals extra publiciteit voor zijn geschriften opleverde. Vanaf het einde van de jaren vijftig legde hij zich vooral toe op proza. Zijn klankgedicht ‘Oote’ baarde in 1954 zoveel opzien dat er zelfs tot in de Tweede Kamer over geredetwist werd. Daarna werd het stiller rond deze schuwe en onafhankelijke dichter, die ook in zijn proza van een zeer onconventionele zienswijze blijk gaf.
Behalve homoseksueel pedofiel was Hanlo gedurende zijn gehele leven belijdend katholiek. Het brievenboek ‘Go to the mosk’ waarin vooral die pedofiele geaardheid aan bod komt, deed nogal wat stof opwaaien. Hij kreeg een relatie met de dertienjarige Mohamed en nam de jongen mee naar Nederland. Maar die werd echter weer snel naar Marokko uitgewezen. Twee weken later (1969) botste Hanlo in Berg en Terblijt met zijn motor tegen een tractor en overleed twee dagen later. De helm die hij bij zijn ongeluk droeg wordt permanent tentoongesteld in het Haags Literatuurmuseum. Op de grafsteen stond aanvankelijk een verkeerde overlijdensdatum die zichtbaar is hersteld. In 1991 verscheen een film over Jan Hanlo, met een première op het Nederlands Filmfestival in Utrecht.
In 1997 besloten B&W van Valkenburg een hofje op de plek van het afgebroken poorthuisje, waar Jan Hanlo woonde, naar hem te noemen. De toekomstige bewoners protesteerden. De Jan Hanlohof is er nooit gekomen: de straatnamencommissie van Valkenburg durfde de confrontatie niet aan. Het hofje is vervolgens het Stiena Ruypers Park genoemd, naar de Valkenburgse Stiena Ruypers, de eerste vrouwelijke wethouder van Nederland. In Den Haag en Almere bestaat wel een Jan Hanlostraat.
Uit de vele gedichten viel uiteindelijk de keuze op ‘Mijn hart slaapt’. “Een verbinding tussen schoonheid en liefde,” aldus Van Helmond die in zijn toespraak ook de overige participanten bedankt voor hun bijdrage.
Andere gevelgedichten van Jan Hanlo zijn te bewonderen in Leiden (De Mus), Almere Haven (Ik noem je etc.) en een museum in Sofia (Zo meen ik dat ook jij bent).
Vanaf zondag 15 juli ziet u in het programma TV Valkenburg Vandaag een videoverslag van de onthulling.

Foto’s Frits Feuler, TV Valkenburg


 

← Vorig bericht

Nieuwe woningen voor Schin op Geul?

Forever lifestyle beurs in de Polfermolen

Volgend bericht →