Reactie college B&W op ontwikkelingen Polfermolen

Voorpagina » Nieuws » Reactie college B&W op ontwikkelingen Polfermolen

Het college van Burgemeester en Wethouders reageerde vandaag – maandag 29 maart 2021 – op de recente ontwikkelingen rond het Sport- en Recreatiecentrum De Polfermolen. TV Valkenburg plaatst de reactie in zijn geheel.

De reactie:
De afgelopen weken zijn de ontwikkelingen rondom de Polfermolen volop in de (sociale) media onder de aandacht geweest. De aanleiding hiervoor vormde een plan van Watersley BV uit Sittard om de Polfermolen over te nemen en daarmee de aanwezige maatschappelijke voorzieningen, dus ook het zwembad te behouden. Hoewel de raad in mei en december 2020 reeds had besloten om het zwembad te sluiten, heeft het college de afgelopen maanden deze plannen toch door interne en externe deskundigen laten beoordelen. Het advies van deze deskundigen aan het college luidt eensluidend: dit plan past niet binnen de financiële, inhoudelijke en juridische kaders.  Bovendien legt het vrijwel alle risico’s bij de gemeente en niet bij de ondernemer.

Kort gezegd: de gemeente zou veel meer gaan betalen voor de Polfermolen dan als harde bovengrens gesteld is (nl. 1 miljoen euro versus 600.000 euro), het zwemwater wordt te koud en het bad is slechts beperkt toegankelijk. Bovendien is er geen garantie dat bij onvoorziene omstandigheden de extra kosten niet bij de gemeente worden gelegd.

Omdat het plan “vertrouwelijk” aan het college was aangeboden en de ondernemer nadrukkelijk heeft laten weten dat zijn plannen niet openbaar mochten worden gemaakt,  was het voor het college nauwelijks mogelijk in het openbaar over de achtergronden van de afwijzing van de plannen te communiceren en nadere informatie te verstrekken. Nu de ondernemer zelf volop de media en diverse personen heeft opgezocht, waarbij hij ook zijn plan heeft meegezonden, voelt het college zich niet langer gebonden aan die vertrouwelijkheid. Daarom geven we nu deze nadere informatie.

Wat is er de afgelopen jaren besloten over de Polfermolen?
Al in 2015 en 2016 heeft de gemeenteraad in meerdere discussies over een gezond financieel meerjarenperspectief voor Valkenburg aan de Geul gekeken naar de invulling van een te bezuinigen bedrag van 1,2 miljoen euro. Uiteindelijk viel de keuze op het financiële zorgenkindje Polfermolen. Maar voordat dit besluit werd genomen zijn alle andere opties onderzocht, zoals bezuinigen op andere posten (bijvoorbeeld subsidies) of het verhogen van belastingen. Voor al die opties was echter nooit voldoende draagvlak. Daarom heeft de raad in 2016 unaniem besloten de bezuiniging volledig in De Polfermolen te zoeken. Het was daarmee al vanaf het begin duidelijk dat een bezuiniging van 1,2 miljoen euro op een totaal van 1,8 miljoen euro inhoudelijk grote consequenties voor de aanwezige maatschappelijke voorzieningen in de Polfermolen zou hebben.

In de jaren 2017 tot 2020 heeft de Polfermolen nog meerdere keren op de raadsagenda gestaan. Steeds was de inzet om te bezien hoe binnen het beschikbare budget van 600.000 euro behalve de sporthal, ook andere voorzieningen als theaterzaal, fitness ruimtes  en zwembad  behouden zouden kunnen blijven. Er zijn in dat verband meerdere opties onderzocht.

Vanuit de financiële noodzaak de bezuiniging daadwerkelijk te realiseren (dat werd ook door de provincie van de gemeente gevraagd) werd de druk steeds groter en werd duidelijk dat de gemeenteraad een definitief besluit moest nemen. Dat is definitief in mei en december 2020 gebeurd.

Wat is het gevolg voor de Polfermolen van die bezuiniging met 1,2 miljoen per jaar?
Zoals hierboven al vermeld, had de gemeenteraad bepaald dat een Polfermolen in afgeslankte vorm per jaar niet meer dan 600.000 euro zou mogen kosten. Er is de afgelopen jaren geprobeerd om uitgaande van dit bedrag alternatieven te ontwikkelen. Daarbij bleef in elk geval de sporthal behouden, maar werd ook de optie van een doelgroepenbad van 8 bij 25 meter bekeken. Het gemeentebestuur heeft in de periode 2017-2020 via twee openbare aanbestedingen gezocht naar ondernemers die zo veel mogelijk voorzieningen zouden kunnen behouden. Aanvankelijk leek een  8×25 meter bad in combinatie met woningbouw nog mogelijk te zijn, maar de laatste poging daartoe is  in maart 2020 definitief gestrand. Op basis van die negatieve uitkomst is vervolgens door de gemeenteraad met grote meerderheid (maar tegen ieders zin) besloten het zwembad en de fitness per 1-1-2021 te sluiten. Zoals het er nu voor staat zijn behoud van sportzaal en wellicht ook de  theaterzaal vooralsnog het hoogst haalbare binnen het beschikbare jaarbudget van 600.000 euro.

Wordt de Polfermolen afgebroken?
De gemeenteraad zal dienen te besluiten over de toekomst van de sporthal en de theaterzaal. Dat er een sporthal in Valkenburg blijft, is een feit. Het kan zijn dat de huidige sporthal van de Polfermolen gerenoveerd wordt. Maar het kan ook zijn dat die gesloopt wordt en er nieuwbouw komt op een andere locatie binnen Valkenburg. De gemeenteraad zal daarover besluiten, waarschijnlijk eind 2021. Nu worden, op basis van een besluit van de gemeenteraad in december 2020, alleen de ruimtes voor fitness en zwembad afgekoppeld van de rest van het gebouw, en wordt het zwembad zoveel mogelijk ontmanteld. Hierdoor worden substantiële kosten bespaard. In dit kader werd  afgelopen week ook het water uit het zwembad gepompt. Deze afspraken stonden reeds lange tijd gepland.

Waarom is het plan van Watersley BV afgewezen?
Toen in december 2020 de ondernemer Watersley BV zich presenteerde als een mogelijke partij die de Polfermolen met alle functies zou kunnen behouden zijn alle handelingen om een gedeelte af te splitsen en het water uit het zwembad te verwijderen stop gezet. Daarna heeft Watersley BV twee maal de kans gekregen om een aanbod te doen dat zou passen binnen de wettelijke kaders van de aanbestedingswet en het beschikbare jaarlijkse  budget van 600.000 euro.  Uiteraard zou dat een geweldig perspectief zijn geweest.  We hebben echter, ook tot onze teleurstelling,  moeten vaststellen dat beide plannen van Watersley BV niet aan deze voorwaarden voldeden.

Het college heeft beide plannen van Watersley BV door interne en externe deskundigen laten beoordelen. De conclusie van deze deskundigen was beide keren duidelijk:  De plannen passen bij lange na niet binnen de financiële en inhoudelijke kaders en  zijn  juridisch niet 1 op 1 uitvoerbaar. Bovendien leggen ze alle risico’s bij de gemeente en niet bij de ondernemer.

In het eerste plan in december 2020 verlangde de ondernemer een gemeentelijke bijdrage van 650.000 euro, maar zou alleen het 10×10 bad openbaar blijven: het 25 meter bad en fitness zouden volledig aan de openbaarheid onttrokken worden en alleen beschikbaar zijn voor het trainen van triatleten.

Ook het tweede plan voldeed zowel financieel als inhoudelijk niet. Dit plan zou eveneens een bijdrage van 650.000 euro van de gemeente vragen. Echter, nader onderzoek van zijn plannen leerde dat door diverse verborgen kosten het bedrag voor de gemeente jaarlijks op een bedrag van ca. 1 miljoen euro zou uitkomen.  Daarnaast werden er ook inhoudelijk nog steeds wezenlijke kanttekeningen geplaatst bij het voorstel van Watersley BV. Weliswaar zou in dit voorstel het 25 meter bad wel beperkt toegankelijk worden, maar zou de temperatuur dusdanig verlaagd worden dat het voor veel doelgroepen (senioren, leszwemmen) niet meer aantrekkelijk zou zijn in de Polfermolen te zwemmen.

Tot slot paste ook dit plan niet binnen de juridische kaders van de aanbestedingswet.

Waarom is het college nooit gaan praten met de ondernemer?
Het college heeft zich op het standpunt gesteld dat  op basis van juridische toetsing aan de Aanbestedingswet in elk geval de schijn vermeden moest worden dat er sprake zou zijn van een “1 op 1””  onderhandeling met deze nieuwe partij. Bestuurlijke participatie aan  de gesprekken met Watersley BV zouden die schijn en verwachting kunnen opwekken.

Een kopje koffie met een individuele bestuurder valt daar ook onder. De schijn is gewekt dat met een dergelijke eenvoudige actie democratisch genomen besluiten zouden kunnen worden teruggedraaid. Zo werkt dat echter niet in Valkenburg aan de Geul: besluiten worden in alle openheid en in de gemeenteraad genomen, en waar het een collegebevoegdheid betreft door het voltallige college van B&W.

Waarom wil de gemeente niet meer dan 600.000 per jaar uitgeven aan de Polfermolen?
Door diverse politieke partijen is in februari 2021 geëist dat het plan van Watersley BV naast de 3 andere opties voor de Polfermolen wordt gelegd, welke in het raadsbesluit van december 2020 zijn aangeduid. Voor het college geldt dat een plan dat voor de gemeente ca 1 miljoen jaarlijkse kosten met zich mee brengt, niet vergeleken kan en hoeft te worden met plannen die hoe dan ook binnen het budget van 600.000 euro zullen moeten blijven.

Een extra raadsvergadering afgelopen maanden, waarin zou zijn besloten om het kader van de 600.000 los te laten, was een mogelijkheid geweest, maar die is door geen van de raadsfracties aangevraagd. Was dat wel gebeurd, dan had daarbij ook bepaald moeten worden op welke posten van de gemeente dan bezuinigd had moeten worden, of welke belastingen verhoogd. Zoals gezegd, dat zou een extra bezuiniging van ca. 400.000 euro per jaar hebben betekend.

Bovendien had zelfs in dat geval nog steeds een openbare (Europese) aanbestedingsprocedure hebben moeten plaatsvinden, en die duurt minimaal 1 tot anderhalf jaar. In die tijd zouden de kosten aan de Polfermolen blijven doorlopen (de schatting loopt uiteen van enkele tonnen tot 1 miljoen), die dan ook door andere posten in de gemeentelijke begroting opgebracht zouden moeten worden.

Waarom wordt nu zo haastig het water uit het zwembad gelaten?
Het laten leeglopen van het zwembad is geen kwestie van haast, maar van reeds in het verleden gemaakte afspraken. De afspraak voor 22 maart is gemaakt nadat het plan van Watersley halverwege februari definitief was afgewezen. Nog langer het water in het zwembad laten zou onverantwoord zijn geweest. Naast zorgen over de hygiëne en gezondheid speelt daarbij vooral dat de kosten dan zouden blijven doorlopen, terwijl een tijdige ontmanteling juist essentieel is om de noodzakelijke bezuinigingen dit jaar conform raadsbesluit te realiseren.

Kan het bovenstaande nog wat meer in detail worden uitgewerkt ?
De ondernemer heeft zich in eerste instantie op 2 december 2020 via een bestuurslid van het  CDA gemeld bij de portefeuillehouder. Het plan dat hij vervolgens indiende op 7 december was zonneklaar niet aanvaardbaar: een bijdrage van 650.000 euro per jaar van de gemeente zonder openbaar 25 meter bad of fitness. Dat behoefde weinig discussie tot afwijzing. Dat werd in eerste instantie ook zo geaccepteerd  door de ondernemer. Vervolgens werden de ontmantelingswerkzaamheden aan het zwembad weer in gang gezet.

Een delegatie van het CDA Valkenburg  is vervolgens echter op 28 december 2020 nogmaals met de ondernemer gaan praten. Daarop ontving het college  op nieuwjaarsdag 1 januari 2021 een mail dat het college zich in de onhaalbaarheid van zijn plannen zou hebben vergist en er sprake zou zijn van een misverstand.  Op basis van dit bericht  besloot het college in het weekend van 2 en 3 januari om Watersley BV een tweede kans te geven om een plan uit te werken dat voldeed aan de kaders van de Aanbestedingswet en aan het financieel kader van 600.000 euro.

De geplande afspraak om 4 januari 2021 om de stop uit het zwembad is toen op het laatste moment afgezegd. De extra kosten hiervoor zijn minimaal 15.000 euro. Redenatie van het college om deze kosten toch te maken was dat er wellicht inderdaad een kans was dat het college zich vergist had. 15.000 euro kosten om toch een zwembad te kunnen behouden is dan relatief weinig geld.

Vervolgens heeft  Watersley BV een tweede plan ingediend op 1 februari. Dit  herziene plan  is opnieuw beoordeeld door  ambtelijke medewerkers van de gemeente en externe adviseurs. De desbetreffende ambtenaren en adviseurs hebben hun bevindingen regelmatig gedeeld met de reeds sinds vorig jaar bestaande stuurgroep, bestaande uit 3 wethouders en de ambtelijke adviseurs. Ook het college van burgemeester en wethouders werd voortdurend geïnformeerd. Daarnaast heeft er diverse malen  terugkoppeling naar de  fractievoorzitters plaats gevonden.

Ook dit tweede plan voldeed niet aan de financiële en inhoudelijke kaders. Weliswaar zou het 25 meter bad nu wel beperkt toegankelijk zijn, maar met te weinig comfort voor de gebruikers.

Watersley BV stelt in zijn tweede plan een bepaalde constructie voor die erop neerkomt  dat  het gebouw in eigendom verkregen wordt  en de grond gepacht wordt, met andere woorden, zonder kosten voor de ondernemer. Daarenboven vraagt Watersley BV van de gemeente een eenmalige bijdrage van 2,2 miljoen euro én een bijdrage van minimaal 650.000 euro per jaar. Berekeningen laten zien dat de feitelijke  jaarlijkse uitgaven voor de gemeente niet 650.000 euro zullen zijn maar ca. 1 miljoen euro.

Daarnaast wordt er geen enkele garantie geboden door Watersley voor wat er zou gebeuren als de uitgaven of kosten aan het gebouw bij een dergelijk onbekend concept toch hoger zou zijn dan de gevraagde 650.000, en is onbekend wat zou gebeuren als Watersley na bijvoorbeeld een jaar failliet zou gaan. In een dergelijke ongewenste situatie heeft deze gemeente reeds verkeerd vlak na de bouw van de Polfermolen in 2002.

Ook wordt in de plannen van Watersley BV de temperatuur van het water in het grote wedstrijdbad met 2 graden verlaagd tot 26 graden.  Dat is voor wedstrijdsporters de ideale temperatuur. De verwachting is dat  deze lagere watertemperatuur veel minder aangenaam is  voor de recreatieve gebruiker: de richtlijn van de KNZB is 29-30 graden voor een doorsnee 25 meter bad. Diverse baden (waaronder de Polfermolen) houden daarom 28 graden aan als gulden middenweg tussen wedstrijdzwemmers enerzijds en recreanten en leszwemmen anderzijds. Ook zou gebruik van het zwembad alleen op afspraak plaats kunnen vinden. Daarnaast gaat Watersley BV uit van gebruik van het zwembad  zonder toezicht door badmeesters (die zouden afzonderlijk  bij Watersley BV kunnen worden ingehuurd). Voor het college is in dat geval  de vraag of er nog sprake is van een openbare zwemgelegenheid. Het college acht  voor een openbaar zwembad  zwemmen zonder toezicht maatschappelijk niet aanvaardbaar, geredeneerd vanuit veiligheid en aansprakelijkheid. In onze opvatting hoort professioneel toezicht bij een adequate en veilige exploitatie van de Polfermolen.  Extra inhuur van dat toezicht betekent voor bepaalde groepen ook extra kosten. Uitgaande van toeristen die afhankelijk van de weersgesteldheid per dag en uur impulsief besluiten om te gaan zwemmen, lijkt  gebruik op reservering onaantrekkelijk.

De Aanbestedingswet geeft geen ruimte om 1 op 1 met Watersley BV  in zee te gaan. Daar heeft de  ondernemer bepaalde oplossingen voor bedacht. Die zijn voorgelegd aan onze juridisch adviseur. Die geeft aan dat de door Watersley BV bedachte oplossingen niet afdoende zullen zijn indien andere marktpartijen bezwaar zouden maken. Dan zou er zelfs een schadeclaim bij de gemeente ingediend kunnen worden.

Zelfs als het plan afdoende binnen de kaders zou passen dan nog zou er dus een nieuwe aanbestedingsronde moeten plaatsvinden: dit zou minimaal een jaar duren, voor de gemeente sowieso onvoorziene kosten van ca. 1 ton met zich meebrengen voor dat traject en geen garantie bieden dat zelfs maar de ondernemer zou inschrijven . Verder zouden ondertussen de kosten aan de Polfermolen blijven doorlopen (geschatte kosten enkele tonnen tot 1 miljoen euro) en zou het zwembad al die tijd gesloten blijven, want het personeel is reeds ontslagen en de temperatuur was al tot een minimum teruggebracht.

Kortom: een financieel en inhoudelijk uiterst onaantrekkelijk plan voor gemeente Valkenburg aan de Geul en zijn inwoners, en zonder nieuwe aanbesteding niet uitvoerbaar. Tot slot het college vindt  het erg jammer dat Watersley BV zijn plannen niet eerder bij de gemeente kenbaar heeft gemaakt. De aanbestedingsperiode heeft ongeveer twee jaar in beslag genomen. Watersley BV was van die aanbestedingen op de hoogte maar heeft pas zijn interesse laten blijken nadat het personeel van de Polfermolen ontslagen was. In het plan van Watersley BV wordt op geen enkele wijze perspectief geboden aan de voormalige medewerkers. Vanuit moreel opzicht heeft het college hier moeite mee.

Einde reactie.
Met deze uitgebreide reactie beschouwt het college van B&W de discussie rond het voorstel van Watersley BV als afgerond.

← Vorig bericht

Geboortedag onbekend

Verweerd bord St.Jansbron wordt vervangen

Volgend bericht →